Por que o balão cresce? Canção sobre o ar e a pressão

Powietrza nie widać — co zrobi z balonem? Patrzmy uważnie, zaraz się przekonamy. Pusty balon leży płasko na stole. Zakładam szyjkę balonu na pompkę. Pierwszy ruch — powietrze trafia do środka. Choć go nie widać, zajmuje tam miejsce. Pompka wtłacza niewidoczne powietrze, a ono naciska na gumową ściankę, więc guma się rozciąga, balon rośnie — ten nacisk to właśnie ciśnienie. Znów naciskam pompkę — wolno, spokojnie. Do środka trafia porcja powietrza. Guma rozciąga się coraz bardziej. Płaski balon jest już prawie okrągły. Czy widzimy powietrze? Nie, ale widzimy, co robi z balonem. Balon się zaokrągla, jest coraz większy. Powietrze naciska w każdym kierunku. Więc rozciąga całą gumową ściankę. Tak balon nabiera krągłego kształtu. Pompka wtłacza niewidoczne powietrze, a ono naciska na gumową ściankę, więc guma się rozciąga, balon rośnie — ten nacisk to właśnie ciśnienie. Choć powietrza nie widać, naprawdę naciska. Dlatego nasz balon powoli urósł.

Não vemos o ar — o que ele vai fazer com o balão? Vamos olhar com atenção; já vamos descobrir. O balão vazio está bem plano sobre a mesa. Encaixo a boca do balão no bico da bomba. Na primeira bombada, o ar entra no balão. Embora não apareça, o ar ocupa espaço lá dentro. A bomba empurra o ar invisível pra dentro, e esse ar pressiona a parede de borracha; então a borracha estica e o balão cresce — esse empurrão na superfície se chama pressão. Bombeio outra vez, devagar e com calma. Outra porção de ar entra no balão. A borracha vai esticando cada vez mais. O balão, antes achatado, está quase redondo. Podemos ver o ar? Não, mas vemos o que o ar faz com o balão. O balão fica mais redondo e cada vez maior. O ar pressiona em todas as direções. Por isso, a parede inteira de borracha se estica. Assim o balão ganha uma forma redonda. A bomba empurra o ar invisível pra dentro, e esse ar pressiona a parede de borracha; então a borracha estica e o balão cresce — esse empurrão na superfície se chama pressão. Mesmo invisível, o ar pressiona de verdade. Por isso nosso balão cresceu pouco a pouco.