← Wróć do katalogu
Polski · Piosenki

Oganeson 118 – piosenka edukacyjna dla dzieci | Chemia, fizyka i superciężki atom

◷ 5:31

Poznaj oganeson, niezwykły pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 118, w formie dynamicznej piosenki edukacyjnej dla dzieci i uczniów. To muzyczna opowieść o laboratorium, akceleratorze cząstek, jonach, energii, świetle, dźwięku, elektronach i krótkim śladzie, który może prowadzić do wielkiego odkrycia.

Tekst na podstawie napisów do nagrania.

Tekst piosenki
Oganeson, znak Ogie, numer sto osiemnaście. Krótko błysnął wśród maszyn, lecz zapisano go jasno. Ogie, Ogie — jasny ślad. Nie czekał w skale, nie spał pośród traw. Powstał w laboratorium, gdzie nauka miała plan. Miała plan, dobry plan. W Dubnej, w cichym ośrodku, ruszył jonów szybki lot. Energia rosła w urządzeniu, a badacze śledzili tor. Szybki lot, równy tor. Jądra mknęły ku sobie, choć odpychał je plus. Trzeba było wielkiej siły, by zbliżyły się już. Siła, ruch i energia. W akceleratorze cząstki pędziły przez długi szlak. Ruch miał wielkie znaczenie, każdy pomiar dawał znak. Znak za znakiem. Magnes trzymał kierunek, żeby lot nie zboczył w bok. Elektryczne pole pomagało przyspieszać kolejny krok. Dalej, dalej, szybciej w krok. Ciepło szumiało w maszynach, wentylator nucił w tle. Energia zmieniała postać, lecz nie ginęła nigdzie. Nie, nie ginie. Wtem przez krótką chwilę pojawił się atom nowy. Oganeson, bardzo ciężki, syntetyczny i wyjątkowy. Nowy atom, wielki znak. W jego jądrze mocno sto osiemnaście protonów tkwi. Wokół elektrony tworzą szybki, niewidzialny rytm. Protony, elektrony. Nie krążą jak małe kule, po zwykłych kołach w dal. Są jak obłok możliwości, jak cicha atomowa fala. Fala, cicha fala. Światło w detektorze mrugnęło: „To jest ślad”. Sygnał pobiegł przez przewody, a komputer zapisał fakt. Jest ślad, jasny ślad. Dźwięk kliknął w aparaturze, ekran rozjaśnił się. Tak nauka słucha atomów, gdy mówią krótko swe. Klik, klik, świeci się. Oganeson nie został długo, czas miał krótszy niż błysk. Zanim ktoś powiedział „wow”, zostawił ślad i znikł. Błysk i ślad. Rozpad alfa ruszył dalej, cząstka wyszła z jądra w lot. Detektor ją zauważył, jak perkusji szybki krok. Alfa w lot, szybki krok. Badacze sprawdzali dane, czy wszystko zgadza się. Bo w nauce każdy szczegół musi mieć miejsce swe. Sprawdź, sprawdź, zgadza się. „Jest!” — rozbłysła wiadomość, „Mamy ślad Ogie naprawdę!” Krótka chwila w laboratorium otworzyła nową kartę. Mamy ślad, nowa karta. Oganeson jest niezwykły, bo choć trwa bardzo krótko, uczy, że mały sygnał może być wielką nauką. Mały sygnał, wielka nauka. Należy do grupy osiemnastej, lecz wciąż zadaje pytania. Przy tak ciężkich atomach świat ma ciekawe zadania. Pytania, zadania. Może różnić się od innych, tak przewiduje nauki głos. Elektrony pędzą prędko, zmienia się ich energii los. Prędko, prędko, energii los. Więc gdy słyszysz: „Oganeson”, pomyśl: „To odważny znak. Nauka idzie cierpliwie, krok za krokiem, ślad za śladem”. Ślad za śladem. Ogie, numer sto osiemnaście, krótki błysk, a wiedzy moc. W małym śladzie po atomie świeci odkrywania głos. Ogie, Ogie — wiedzy moc.
Otwórz w YouTube ↗
2:39
Język nagrania: PolskiPiosenki

Cytrynowa tajemnica | Piosenka o niewidzialnym atramencie

Jak sok z cytryny ukrywa mapę skarbu? Ta ciekawa piosenka pokazuje, że po wyschnięciu składniki soku zostają na papierze, a ostrożne ogrzewanie ujawnia je jako brązowe ślady. Żelazka używa wyłącznie dorosły, a dziecko obserwuje z bezpiecznej odległości.

Chemia↗
3:12
Język nagrania: PolskiPiosenki

Jak powstaje wodospad? Rzeka powoli rzeźbi skałę | Piosenka

Skąd bierze się wodospad i dlaczego jego próg z czasem się zmienia? Piosenka pokazuje, jak grawitacja sprowadza wodę ze skalnej krawędzi, a nurt z piaskiem i kamykami powoli ściera miększą skałę. To jeden z częstych sposobów powstawania wodospadów.

Geologia↗