← Wróć do katalogu
Русский · Piosenki

Prawo Archimedesa: dlaczego statki pływają? | Piosenka dla dzieci

◷ 2:59

Energiczna wodna piosenka o sile wyporu, wypieraniu wody oraz pływaniu i tonięciu. Gumowa kaczuszka, klocek, kamień i stalowy statek pokazują, jak ciężar wypartej cieczy wyznacza siłę wyporu. Historia okrzyku „Eureka!” jest przedstawiona jako legenda.

Pojęcia i objaśnienia

Słownik pojęć ↗

Autorskie objaśnienia przygotowane na podstawie wskazanych źródeł.

Prawo Archimedesa

Ciecz lub gaz wypiera zanurzone ciało ku górze z siłą równą ciężarowi wypartej cieczy lub gazu. Dotyczy to także ciał, które toną.

Źródła informacji

Siła wyporu

Siła wyporu to skierowana ku górze siła, z jaką ciecz lub gaz działa na zanurzone ciało. Powstaje, ponieważ ciśnienie jest większe niżej niż wyżej.

Źródła informacji

Gęstość

Gęstość mówi, ile masy mieści się w danej objętości: gęstość = masa ÷ objętość. Duży przedmiot nie musi mieć dużej gęstości.

Źródła informacji

Pływanie i tonięcie

Ciało swobodnie pływające ma siłę wyporu równą ciężarowi. W zwykłych warunkach ciało o średniej gęstości większej niż ciecz tonie; liczy się też powietrze w jego wnętrzu.

Źródła informacji

Tekst na podstawie napisów do nagrania.

Tekst piosenki
Кто толкает уточку вверх, когда отпущу? Вода давит — выталкивающая сила толкает вверх! Чем глубже полая уточка, тем больше вытеснит. Уровень растёт; полная миска перельётся. Отпущу: сила вверх сильнее веса — всплывёт. Снизу вода давит сильнее, чем сверху. Разница давлений направляет общую силу вверх. Закон Архимеда: погружаешь — вытесняешь. Сила вверх равна весу вытесненной воды. Сравни её с тем, что тянет тело вниз. Равны — плывёт; вес сильнее — тонет. Две силы тянут канат, будто две команды. Вес направлен вниз, выталкивание — вверх. При спокойном плавании силы равны. Брусок и мяч плывут; камень и гвоздь тонут. Средняя плотность ниже — плавать легче. Куда тянет вес этого предмета? Он тянет вниз, а выталкивающая сила — вверх! Если весь погружён и вес сильнее, он тонет. Стальной гвоздь тонет, а корабль может плыть. Широкий полый корпус заключает много воздуха. Средняя плотность судна ниже плотности воды. Больше груза — глубже осадка и больше вытеснено. Грек Архимед жил в древних Сиракузах. Легенда связала корону, ванну и подъём воды. Эврика и бег без одежды — тоже легенда. Закон Архимеда: погружаешь — вытесняешь. Сила вверх равна весу вытесненной жидкости. Уточка, миска, корабль — сравни две силы. Погружаешь, вытесняешь — сила идёт вверх!
Tekst wersji językowej
Kto pcha kaczuszkę, gdy puszczam ją z rąk? To woda naciska; wypór niesie ją w górę! Pusta kaczka głębiej wypiera więcej wody. Poziom się podnosi; pełna miska się przelewa. Puszczona wypływa — wypór większy niż ciężar. Na dole woda naciska mocniej niż z góry. Wypadkowy wypór działa więc ku górze. Prawo Archimedesa — zanurzasz, wypierasz. Wypór równa się ciężarowi wypartej wody. Porównaj go z tym, co ciągnie przedmiot w dół. Gdy równe, pływa; gdy ciężar wygra, tonie. Dwie siły ciągną jak drużyny linę. Ciężar działa w dół, a wypór ku górze. Przy spokojnym pływaniu są równe. Klocek i piłka płyną; kamień, gwóźdź toną. Niższa średnia gęstość zwykle sprzyja pływaniu. Dokąd działa ciężar tego przedmiotu? W dół; siła wyporu działa w górę! Cały zanurzony, gdy ciężar wygra, tonie. Stalowy gwóźdź tonie, a statek może pływać. Szeroki pusty kadłub mieści dużo powietrza. Średnia gęstość statku jest niższa od wody. Z ładunkiem zanurza się i wypiera więcej. W dawnych Syrakuzach żył Archimedes. Legenda: korona, kąpiel, poziom wody rośnie. Eureka i nagi bieg? To także legenda. Prawo Archimedesa — zanurzasz, wypierasz. Wypór równa się ciężarowi wypartej cieczy. Kaczka, miska, statek — porównaj dwie siły. Zanurzasz, wypierasz — wypór działa w górę!
Otwórz w YouTube ↗
1:44
Język nagrania: PolskiPiosenki

Dlaczego pieprz płynie do brzegów? Piosenka o napięciu powierzchniowym

Rytmiczna piosenka pokazuje, jak przyciąganie cząsteczek tworzy napięcie powierzchniowe, a odrobina płynu do naczyń obniża je w miejscu dotknięcia. Pieprz płynie wraz z poruszającą się wodą ku brzegom — nie ucieka przed płynem. Doświadczenie wykonujcie z pomocą osoby dorosłej.

Fizyka↗